Formicidae - Mierenwerkgroep Laatst aangepast 18-viii-2017
E-mail de webmaster

Doelstelling
De Mierenwerkgroep heeft tot doel het bundelen en bevorderen van de kennis van mieren (Formicidae), mede met het oog op natuurbehoud en milieubeheer. Zij tracht dit doel te bereiken door:
  • uitwisselen van onderzoeksresultaten
  • organiseren van terreininventarisaties
  • doorgeven van gegevens, die van belang zijn voor het natuurbehoud
  • bestuderen en verspreiden van relevante literatuur
  • uitwisselen van kennis en ervaring m.b.t. het houden van mierensoorten
  • bevorderen van onderlinge samenwerking

De Mierenwerkgroep werkt hier al aan vanaf 1987.
Actualiteiten

Excursie, 26 augustus 2017 (geplaatst 18-viii-2017)

De excursie van 26 augustus komt alweer snel dichterbij. Zoals bekend gaan we naar De Plateaux, een groot en gevarieerd heidegebied ten zuiden van Valkenswaard, tegen de grens met België. Zoals al eerder vermeld, is dit de laatst bekende locatie waar de amazonemier Polyergus rufescens nog is waargenomen, zowel aan de Nederlandse als de Belgische kant van de grens.

Zoals bekend is de beste kans om deze soort te zien te krijgen op zeer warme dagen, meestal in de namiddag, wanneer ze hun strooptocht houden om poppen te bemachtigen uit renmiernesten. De afgelopen jaren is op deze plek meerdere keren gezocht tijdens geschikte weersomstandigheden maar tot dusver nog zonder resultaat.

De amazonemier is dus een belangrijke doelsoort, maar het weer hebben we uiteraard niet in de hand. Daarom gaan we ook gewoon zoeken naar andere mierensoorten, er moeten er meer te vinden zijn dan wat we tot nu toe weten van het gebied. Verder heeft terreinbeheerder Natuurmonumenten ons gevraagd een stuifzandherstelgebiedje te onderzoeken op mieren.

Afspreekpunt: eetcafé de Hutten, Luikersteenweg 626, B-3920 Lommel, België
Dit is net over de grens in België aan de N69 vanuit Valkenswaard richting zuiden. Zie het icoontje op het kaartje.
Tijd: 10.15 uur

De toegang tot het gebied is het makkelijkst via de Belgische kant. Waarschijnlijk is het het beste om na de koffie vanaf het afspreekpunt met een beperkt aantal auto's verder te gaan.

Graag opgeven via mwg.bestuur@gmail.com, en dat geldt zeker degenen die met de trein komen, dan kunnen we wat afspreken. Als ik het goed heb is Eindhoven dan het station om te worden opgepikt. Op een andere manier carpoolen kan natuurlijk ook. Ook dat graag aangeven als dat gewenst is.

Mocht het weer dusdanig slecht zijn dat de excursie moet worden afgelast, dan berichten we de deelnemers uiterlijk op vrijdagavond 25 augustus 19.00 uur per e-mail. Anders dan bij vorige excursies is in dat geval geen uitstel tot de week daarop voorzien.


Excursie, 8 juli 2017 (geplaatst 26-ii-2017)


Studiedag, 18 maart 2017 (geplaatst 10-ii-2017)

Het Groene Huis
Schothorsterlaan 21
3822 NA Amersfoort

zie hetgroenehuisamersfoort.nl/contact voor de locatie en routebeschrijving.

Openbaar vervoer: Vanaf Centraal Station Amersfoort bus 103 (richting Nunspeet) tot halte Amersfoort-Oudegein, vandaar nog ca. 10 min. lopen.

Zaal open: 10.00 uur. Koffie en thee zijn tegen betaling verkrijgbaar. Begin programma: 10.30 uur.

Programma

Michiel Hemminga - Ontdekking en verplaatsing van de zwarte reuzenmier (Camponotus vagus) in Zuid-Limburg

Rudolf van Hengel - Hoe de sabelmier (Strongylognathus) te vinden zonder elk nest van de zaadmier (Tetramorium) op te graven

Filmvertoning - De verborgen wereld van de Strabrechtse Heide

Pauze (lunchpakket zelf meenemen)

Huishoudelijke mededelingen

Excursieprogramma 2017: enige achtergrondinformatie over De Borkeld (8 juli) en De Plateaux (28 augustus)

Rudolf van Hengel - Bosmiertrend en natuurbeheer in Amersfoort


Ter afsluiting en in aansluiting op de lezing van Rudolf van Hengel een excursie naar de Stichtse Rotonde.

Laat u even weten als u van plan bent de dag te bezoeken? mwg.bestuur@gmail.com


Determinatiedag, zaterdag 22 oktober 2016 (geplaatst 2-x-2016)

Plaats van handeling is net als voorheen het Groene Wiel in Wageningen. Iedereen is van harte welkom, ook introducés mogen meekomen.

Tijdens deze dag zullen we met z'n allen werken aan het uitwerken van mierenmonsters afkomstig van de voormalige militaire vliegbasis Soesterberg (Utrecht). Dit jaar zal hier een uitgebreide insectenbemonstering plaatsvinden met behulp van verschillende valttypen, zoals bodemvallen, azijnzuurvallen en malaisevallen. Al het mierenmateriaal zal op de determinatiedag beschikbaar zijn, waarbij zowel werksters als geslachtsdieren hopelijk talrijk aanwezig zijn.

Het gebied staat bekend om de grootschalige schrale graslanden, die al lang op dezelfde wijze worden beheerd en waar een rijke warmteminnende mierenfauna te verwachten is. Samen kunnen we dit tot voor kort ontoegankelijke terrein dan 'op de kaart zetten'. Leuk detail: in 2015 is hier één werkster van een tot nu nog niet eerder in Nederland gevangen mierensoort gevangen; hopelijk zitten er in de monsters van 2016 meerdere individuen, zodat iedereen deze soort kan leren (her)kennen. Aarzel echter ook niet om zelf verzameld materiaal mee te nemen; er is vast ook nog wel ruimte om die op de dag te bekijken en de determinatie te controleren. Neem ook je eigen determinatieboeken mee indien je die hebt.

Het adres van het Groene Wiel is Hendrikweg 14b, 6703 AW Wageningen. Hier staat een goede routebeschrijving. De zaal gaat om 10 uur open en om 10.30 start de determinatiebijeenkomst. In het Groene Wiel zijn zeven binoculairmicroscopen aanwezig, waarschijnlijk is het dus wel nodig dat enkele bezoekers hun eigen binoc meenemen. Voor koffie en koekjes wordt gezorgd.

De deelname is gratis. Aanmelding graag door het sturen van een bericht naar: mwg.bestuur@gmail.com.


Excursie Nijkerk-Putten, zaterdag 10 september 2016 (geplaatst 2-ix-2016)

Op zaterdag 10 september (met als reservedatum 17 september) gaan we op excursie naar enkele uurhokken waar nog geen mierenwaarnemingen uit bekend zijn in de buurt van Nijkerk/Putten/Ermelo (Gelderland). Bij Nijkerkerveen ligt een klein heideterrein (De Bunt) op Landgoed Slichtenhorst, ten noorden van Nijkerk ligt Landgoed Oldenaller en tussen Ermelo en Putten willen we naar de Groevenbeekse Heide. Hier op de flank van het Veluwemassief is een hoge rijkdom aan mierensoorten te verwachten.

De start van de excursie zal zijn om 10.15 uur, op de kruising van de Watervalweg en de Zuiderveldweg, ten ZW van Ermelo. Dit is net over het spoor, vlak bij de meest zuidwestelijke hoek van de Groevenbeekse Heide. Amersfoortcoördinaat: 169,35-477,09, Long-lat (voor de navigator): 52.2817 N, 5.5975 O, zie ook Google maps.

We verzoeken om zich voor de excursie op te geven door een antwoord op dit bericht of door een nieuw bericht naar mwg.bestuur@gmail.com. Als je pas later op de dag kan of wil aansluiten, bel dan op de dag zelf even met Jinze Noordijk op 06-14605259, zodat we de tijdstippen kunnen afstemmen; of geef dit indien mogelijk alvast aan bij de opgave voor de excursie. Ook voor eventuele ophaalacties op een van de nabijgelegen stations graag even bericht.

Indien het weer onverhoopt te slecht lijkt te worden kan de excursie worden afgelast en een week uitgesteld tot de reservedatum 17 september. Mensen die zich hebben opgegeven krijgen daarover tijdig (de avond tevoren) bericht.


Excursie Jonge Veenkoloniën, zaterdag 9 juli 2016 (geplaatst 14-iii-2016)

Op 9 juli (reservedatum bij slecht weer 16 juli) gaan we op excursie gaan naar de Jonge Veenkoloniën (Drenthe), ten oosten van Emmen. Hier liggen enkele kleine heideterreinen bij Klazienaveen en Barger-Compascuum waar nog nauwelijks mierenwaarnemingen van bekend zijn. In deze onverkende terreinen hopen we vele waarnemingen te doen van leuke soorten.

Noteer deze dag in de agenda en geef je svp zo spoedig mogelijk op via mwg.bestuur@gmail.com. De week voor de excursie zal er naar de deelnemers een e-mail worden gestuurd over carpoolmogelijkheden en precieze afspreek- en excursielocaties.


Studiedag, zaterdag 12 maart 2016 (geplaatst 13-i-2016)

De bijeenkomst vindt plaats in het Groene Wiel in Wageningen. Het thema is'exotische mieren', waarbij zowel over exoten in Nederland wordt gesproken als over mieren in tropische streken. Het belooft een aantrekkelijke dag te worden, met maar liefst vijf lezingen en een korte excursie. Het programma is als volgt:

EXOTEN IN NEDERLAND: (1) Peter Boer - Honderd meldingen van lastige mieren in huis; (2) Bruce Schoelitsz - Uitdagingen bij de beheersing van mierenexoten; (3) Jinze Noordijk - Een nieuwe invasieve mier onder de stoep.

EXOTISCHE SOORTEN UIT DE TROPEN: (4) Stijn Schreven - Het ritme van de regen: impressie van mierenonderzoek en natuur in een veenmoerasbos in Borneo; (5) Marten Zijlstra - Bladsnijdermieren... in Emmen

KORTE EXCURSIE naar een superkolonie van een nieuwe invasieve mierensoort in Wageningen

De deuren van het Groene Wiel (Hendrikweg 14B, 6703 AW Wageningen) gaan om 10.00 open en de lezingen beginnen om 10.30. Hier staat een goede routebeschrijving naar het Groene Wiel. We hopen velen van u te verwelkomen. Voor meer informatie kunt u mailen naar mwg.bestuur@gmail.com.



Determinatiedag, zaterdag 7 november 2015 (geplaatst 17-viii-2015)

Plaats van handeling is net als voorheen het Groene Wiel in Wageningen. Iedereen is van harte welkom, ook introducés mogen meekomen.

Het thema van de dag, dat door Peter Boer zal worden begeleid, is de determinatie van Myrmica-soorten. Er zal voldoende droog materiaal (op speld) van vrijwel alle soorten aanwezig zijn zodat alle deelnemers de soorten kunnen bekijken en vergelijken.

Aarzel echter ook niet om zelf verzameld materiaal mee te nemen, ook van andere soorten. Er is vast ook nog wel ruimte om die op de dag te bekijken en de determinatie te controleren. Neem ook je eigen determinatieboeken mee indien je die hebt.

Het adres van het Groene Wiel is Hendrikweg 14b, 6703 AW Wageningen. Op de website groenewiel.nl/route.htm staat een goede routebeschrijving. De zaal gaat om 10 uur open en om 10.30 start de determinatiebijeenkomst. In het Groene Wiel zijn zeven binoculairmicroscopen aanwezig, waarschijnlijk is het dus wel nodig dat enkele bezoekers hun eigen binoc meenemen. Voor koffie en koekjes wordt gezorgd.

De deelname is gratis. Aanmelding graag door het sturen van een antwoord op dit bericht of in een nieuw bericht naar: mwg.bestuur@gmail.com.


Excursie naar Friesland op 5 september 2015 (in geval van slecht weer: reservedatum 19 september) (geplaatst 17-viii-2015)

Beste MWG'ers en aspiranten

Na de zeer geslaagde excursie naar Goeree van afgelopen weekend, vragen we nu al jullie aandacht voor de najaarsexcursie.

In het kader van het opvullen van 'witte gebieden' voor de aanstaande nieuwe verspreidingsatlas gaan we in september op excursie naar Friesland. De excursie zal een wat andere insteek hebben dan vorige excursies. We gaan nu niet naar een veelbelovend gebied om daar met z'n allen bijzondere soorten te zoeken, maar we gaan nu proberen om in enkele 'teams' behoorlijk wat uurhokken te bezoeken en zo de verspreiding van mieren in de witte gebieden in kaart te brengen.

Natuurlijk beginnen we de dag wel allemaal gezellig op één plek, en is het ook de bedoeling om aan het eind van de dag op één plek te eindigen en de resultaten met elkaar te bespreken (onder het genot van koffie, hapje, drankje). De details van de excursie worden later bekend gemaakt, als we weten hoeveel teams we kunnen samenstellen.

Noteer deze dag(en) alvast in de agenda en geef je svp zo spoedig mogelijk op via mwg.bestuur@gmail.com.

We hopen op uw komst!

Met vriendelijke groet,
André van Loon, Jinze Noordijk & Mischa Cillessen


Excursie (geplaatst 6-iv-2015)
De Mierenwerkgroep organiseert op 11 juli een excursie naar de duinen van het Zuid-Hollandse Goeree. De excursie wordt gehouden in samenwerking met de Sectie Hymenoptera. De eventuele reservedatum is 18 juli 2015.


Nieuwe website Mierenwerkgroep on-line (geplaatst 6-iv-2015)
De nieuwe website van de Mierenwerkgroep staat vanaf 6 april on-line.