oude heideakker

Notulen

 

Notulen Overlegvergadering 2011 Sectie Thijsse

17 december 2011

Locatie: Het Groene Wiel te Wageningen

Aanwezigen: Jap Smits, voorzitter, Ferry van Elven, secretaris (notulen), Raymond Broersma, penningmeester en webmaster, Frits Bink, bestuurslid, Frans Post, Bestuurslid, Erik vd Spek, Jinse Noordijk, Jan ten Hoopen

Afwezig met bericht: Roy Kleukers, Jaap Zwier, Badda Bijda Nierop, Henk Hunneman

Opening

Om 10.20 uur is vrijwel iedereen die zich vooraf gemeld heeft reeds aanwezig. Voorzitter opent de vergadering om 10.30 uur met een welkomstwoord waarin hij benadrukt het te betreuren dat er zo weinig leden van de sectie aanwezig zijn. Jinze meent dit te kunnen ondervangen door de vergadering te combineren met een interessant bezoek aan de uiterwaarden, hier in de buurt. Conclusie kan ook zijn dat er gewoon weinig belangstelling is voor de activiteiten van de sectie onder de leden van de NEV, althans op de manier hoe de sectie heden functioneert.

De site vormt heden de zichtbaarheid van de sectie.

Agenda

Deze vergadering vindt plaats met als voornaamste agendapunt de vraag hoe de sectie verder zal gaan. De zomerbijeenkomst en de samenstelling van het bestuur worden als agendapunten genoemd.

Zomerbijeenkomst

Men moet nog behoorlijk wennen aan de nieuwe benaming van de zomervergadering, n.l. de zomerbijeenkomst (ZB). Bij de afgelopen zomerbijeenkomst was de sectie prominent aanwezig en werden de deelnemers opgeroepen om een A-4tje te produceren met daarop de ecologische context en conclusies m.b.t. de gevonden insectensoorten. Tijdens de bijeenkomst zelf bleek overigens dat niet alle deelnemers daarover even enthousiast waren; het vullen van uurhokken, het verzamelen en aanvullen van collecties is toch veelal de individuele insteek. De NEV i.c. haar voorzitter wil juist dat de NEV zich ook inzet voor het behoud van de leefomgeving van de insecten en wil de kennis daaromtrent die de leden/entomologen hebben daarvoor inzetten. De zomerbijeenkomst leent zich daar prima voor. Conclusies kunnen worden getrokken uit de aanwezigheid of juist afwezigheid van bepaalde soorten en de habitat kan in de beschouwing worden meegenomen; men neemt uiteindelijk het daadwerkelijk leefgebied waar tijdens de collectie. Aangezien meerdere soortgroepen in samenhang worden bestudeerd, kan een conclusie m.b.t. de ecologische kwaliteit worden getrokken. Mogelijke beheeradviezen in het kader van de entomologische fauna worden worden gerapporteerd aan de beheerders van het bezochte natuurgebied. Dit is kort samengevat de huidige stand van zaken m.b.t. een belangrijke activiteit van de sectie Thijsse.

De zomerbijeenkomst 2011 vond plaats in Zeeuws Vlaanderen. De deelnemers rapporteren aan Jan Cuppen. Deze stopt echter met zijn activiteiten.

* Om samenhangende info te verkrijgen moeten de deelnemers kunnen beschikken over een verslagmodel. Op basis daarvan kan een samenhangend verslag worden geconcipieerd voor de beheerders.

Omtrent de ZB van 2011: Jan Cuppen heeft op het moment van deze vergadering nog weinig gegevens ontvangen. Het verslag van 2011 moet natuurlijk wel klaar zijn voordat de ZB van 2012 plaatsvindt. Na 15 januari komen de verslagen van de deelnemers. De mensen moeten zo nodig worden gebeld of gemaild. Vz stelt voor om een aantal deelnemers direct te benaderen; dan kan de info voor Thijsse eerder verzameld worden dan dat de taxonomische lijst in EB wordt gepubliceerd. Dit zal Frans op zich nemen. Jap neemt de lijst van deelnemers door en selecteert pakweg 5 deelnemers op basis van criteria de insectensoort en de persoon betreffende; de geselecteerde deelnemers worden door Frans benaderd. Erik en Frans willen de redactie doen zodra de 5 verhalen daar zijn. Erik heeft als terreinbeheerder de excercitie van een ZB in zijn terrein meegemaakt en wil derhalve zijn expertise inzetten.

Jinze: de redacteur voor het verslag van de ZB 2012 zou uit de gelederen van Thijsse moeten komen.

Jap neemt contact op met Marlène m.b.t. de redactie van het verslag van de zomerbijeenkomst.

De website van Thijsse

Artikelen van EB zijn verkrijgbaar als pdf en vrij te publiceren. Jap zou graag relevante EB artikelen ter beschikking stellen aan beheerders via de Thijsse website die daarbij als portaal voor beheerders functioneert. Samenvatting is voldoende. Jan is via LinkedIn aan veel beheerders gelinked. Raymond neemt het graag op zich om alle relevante artikelen te linken aan de Thijsse Website. Jan en Raymond gaan samenwerken teneinde de beheersinfo toegankelijk te maken. Als format: 1 pagina, titel, samenvatting, link naar de bron. Als voorbeelden worden genoemd info van St. Bargerveen, Vlinderstichting, EIS. Zoektermen en rubriceren van de info completeren de toegankelijkheid.

Jap zou hierbij graag alle landschapstypes c.q. beheertypes betrekken. Raymond meldt dat binnenkort de eerste podcastinterviews van Thijsse leden op de Thijsse site hoorbaar zijn.

Themanummer EB

Jinze meldt dat er in het najaar 2012 een themanummer gaat verschijnen over microbiotopen. Mini milieus als vogelnestjes, stobben, kadavers e.d. Dit zou het themanummer van de sectie Thijsse kunnen worden. Jan ten Hoopen stelt zich beschikbaar als mederedacteur. Het werk van Ben Brugge met de werkgroep Kwadijkse Vlot zal beschreven moeten worden. Ferry is deelnemer in deze werkgroep en zal Ray “links” doorsturen waarin deze activiteiten worden beschreven.

De vraag is hoe we anderen aan het schrijven krijgen. Voor het themanummer kunnen NEV leden worden gevraagd. Bestuur

Voorzitter meldt dat secretaris, Ferry het bestuur wil verlaten. Jan is bereid hem op te volgen. De overdracht van het gmail adres voor het secretariaat zal Ferry doen. Vooralsnog is hij wel bereid om de notulen te maken en blijft ook lid van de sectie. (Helaas op 14 april verhinderd).

Voozitter spreekt zijn onvrede uit over de inbreng van Frits en Frans. Na enige aansporing blijkt Frits bereid om stukken te gaan schrijven. Frans is door omstandigheden niet in staat geweest om zijn bijdrage te leveren maar is nu weer helemaal paraat.

Jan ten Hoopen treedt als secretaris toe tot het bestuur.

Tot slot

De opkomst bij de Thijssevergadering(en) zijn te gering. Jinze geeft nogmaals aan dat deze ook leuker moeten worden gemaakt. En je moet ook van tevoren via EB duidelijk maken wanneer de vergaderingen plaats zullen vinden. Voor 2012 worden direct de datums bepaald op 14 april (Strabrechtse Heide, kantoor Staatsbosbeheer Heeze en 15 december Wageningen het Groene wiel met een presentatie over het Renkumsbeekdal (onderwerp kan nog veranderen) Over het schrijven van stukken: Erik wil stukken schrijven over resultaten van beheermaatregelen en ook over maatregelen die niets hebben opgeleverd, dus verhalen uit de praktijk. Deze kunnen worden toegevoegd aan de Thijsse site.

Jinze geeft aan dat je mensen tot schrijven kunt inspireren indien je aangeeft hoe het stuk zal worden “weggezet”; wie zal het lezen. NEV leden moeten op hun expertise worden aangesproken.

V.w.b. de ZB; de taxonomen moeten het nog wel “leuk” blijven vinden.

Sluiting
Voorzitter sluit de vergadering.  

Notulen ALV 2011 Sectie Thijsse

19 maart 2011, kasteel Groeneveld, Baarn

Aanwezig: Jap Smits (Vz), Ferry van Elven (Secr, notulen), Frits Bink (bestuurslid), Frans Post (bestuurslid), Eric vd Spek, Jan Ten Hoopen, Jinze Noordijk, Badda Nierop (later)

Afwezig met bericht: Raymond Broersma (Penningmeester), Gerard Dutmer, Ivo Raemakers, Wouter Steenis, Tim Termaat, David Klein, Theo Bakker, Rudolf van Hengel, Jeroen Voogd, Ben Brugge

Opening

Voorzitter heet eenieder welkom en verontschuldigt zich voor de late en wat warrige voorbereiding. Het blijkt dat het beheer van de ledenlijst te wensen over laat (actie Bestuur). De notulen moeten zo snel mogelijk op de website van Thijsse. Uitnodigingen voor vergaderingen vinden plaats via het bestand van secretaris. Moet wel corresponderen met het web bestand! Er zou een map met e-mail adressen in ieder gmail account van de bestuursleden moeten zitten. Voorzitter is druk met het betrekken van meer mensen bij de sectie Thijsse, o.a. een van de ecologen van de gemeente Ede; verder is hij ook met beheerders bezig.

Jinze komt iets later binnen en stelt zich voor omdat hij voor het eerst deelneemt aan de ALV. Hij is werkzaam bij EIS. Deze organisatie wil naast database beheer van het voorkomen van soorten in NL ook wat praktischer invulling geven aan haar werk. Verder is Jinze hoofdredacteur van EB, hetgeen prettig is vanwege de korte communicatielijnen. Eis kent 8 bureau medewerkers en 50 coördinatoren. Jinze wil een verbinding tussen Thijsse en EIS via een coördinator (Wouter van Steenis is al bij Thijsse aangesloten). Het is wenselijk dat ook “Bargerveen” aansluit bij Thijsse. Tim Termaat vormt de verbinding met de vlinderstichting.

Geconstateerd wordt dat er geringe opkomst is bij de ALV. Februari is de maand voor alle secties dus veel zaterdagen zijn bezet; het wordt te veel. Geconstateerd wordt dat andere secties wel vergaderen in april en oktober. Het voorstel van Jinze is om 2 keer per jaar te vergaderen èn dan een goede lezing onderdeel te laten vormen van het programma. Besloten wordt dat er in oktober een extra vergadering plaats zal vinden, gevolgd door een entomologisch geïnspireerde wandeling over de heide. De Lokatie staat nog niet vast, maar Strabrecht zou wellicht in aanmerking komen.

Goedkeuren notulen ALV 2010

Naar aanleiding van de notulen van de ALV 2010 merkt Jinze op dat Roy Kleukers wordt genoemd. Gememoreerd wordt aan de bestuursvergadering waarin Roy aanwezig was onder het agendapunt koppeling WIKI en database EIS (overigens na de gezamenlijke erwtensoep maaltijd ten huize van de secretaris!). Notulen worden goedgekeurd.

N.a.v. de notulen. Besproken wordt dat de profielen per lid op de site worden ingevuld plus het internet adres, LinkedIn account e.d.

Er bestaat een WIKI natuurbeheer, voor ecologen, belanghebbenden, terreinbeheerders, die overigens eveneens achter een wachtwoord zit. Hier zitten alle beheermethodes in. De kontakten met de organisatie hierachter moeten worden aangetrokken (actie Jap).

Ferry pleit opnieuw voor opname van onze kennis in de openbare WIKIpedia. Daar staat al zo verschrikkelijk veel goede info in en je ziet de kwaliteit van een artikeltje gewoon toenemen. Deze mening wordt niet algemeen gedragen. Jan ten Hoopen noemt met nadruk de waarde en de mogelijkheden van LinkedIn discussiegroepen.

Erik noemt conservationevidence.com als belangwekkende site. Daarin is de inhoudelijke kennis opgenomen die samenhangt met beheersmethodieken. Kent ook een digitaal tijdschrift, uittreksel. Er zit een synopsis in over bijen. In dit kader noemt Jap de centrale organisatie van SBB waar eveneens de informatie over bijen wordt verzameld. Een lans wordt gebroken voor het inzetten van alle communicatie middelen, inclusief Tweet voor het bekender maken van de sectie Thijsse. De site moet gevonden worden wanneer je googelt op insecten en natuurbeheer, dus ook bij de NEV.

Ferry breekt een lans voor het melden van successen. Zo is hij zelf actief betrokken bij de werkgroep Kwadijkse Vlot, gecoördineerd door Ben Brugge. Je ziet gewoon de leuke successen. Ook in een vakblad van SBB verhalen zetten. En dan ook melden dat foutief beheer leidt tot verslechtering van de insectenfauna. Het gaat om mozaïek beheer, divers beheer, wat rommelig beheer i.p.v. alles glad maaien b.v. Frappez toujours moet ons motto blijven; je moet erover blijven communiceren. Erik noemt de honingbijen versus de wilde bijen en merkt ook op: “bij beheren hoort ook lezen”. Dus blijven indruppelen. In diversiteit blijven communiceren. Schrijf de bevindingen op.

Badda doet onderzoek in een Amsterdams stadspark. Ook dit zou kunnen worden gepubliceerd onder dit motto evenals het werk van de werkgroep Kwadijkse Vlot en andere.

Werkgroepen

Er was in eerdere ALV al geconstateerd dat de werkgroepen erg dicht op elkaar zaten qua taak. Erik merkt ook op dat we niet met werkgroepen moeten werken; versplintert onnodig. WIN en ecologie worden in elkaar geschoven en is daarmee ook de weergave van de praktijk.

Frans meldt de vorderingen op het front van de rode lijsten, waarop direct weer de discussie over de waarde van rode lijst soorten voor het beheer oplaait. We praten nu over gidssoorten die indicatief zijn voor de ecologische waarde van een bepaald soort natuurgebied.

De criteria voor gidssoorten zijn moeilijk boven water te krijgen. Bij onderzoek hiernaar op het LinkedIn discussieforum werd al gesteld dat iedere soort feitelijk indicator is voor een bepaalde niche. De keuze moet natuurlijk beperking kennen. Voorzitter gaat oproep doen naar de criteria voor een gidssoort binnen een groepje deskundigen.

Frits geeft aan dat natuurbeheer feitelijk eerst voor de vegetatie gaat, vervolgens voor de vogels. Dat is vaak te grof voor het bevorderen of handhaven van optimale leefomstandigheden voor insecten. Insecten worden net zo belangrijk als basis voor de voedselketen en vele andere functies die zij vervullen in een ecosysteem.

Jap geeft aan dat hij een aantal gidssoorten heeft bedacht. Zullen ook uit de zomerbijeenkomst voort moeten komen. De deelnemers zal hier om worden gevraagd.Thijsse moet uitdragen dat je met beheermaatregelen voor flora en vogels alleen er niet komt.

Besluit: de werkgroepen worden samengevoegd, de ambitielijst wordt doorgelicht. Gidssoorten zijn nu het belangrijkste item

Vergoeding Ossenstal

SBB moet zeer sterk bezuinigen met o.a. als gevolg dat Jap plotseling met een zeer hoge rekening van 400 euro werd geconfronteerd. Dit valt voor Thijsse niet op te brengen. Hij heeft voorgesteld als tegenprestatie een inventarisatie te doen bijvoorbeeld het inventariseren van mierenhopen op plekken waar boswerkzaamheden worden uitgevoerd bij Staatsbosbeheer op de Heuvelrug. Jinze stelt voor om de 1000 soorten dag in dit terrein te doen. Wordt hierbij nadrukkelijk genotuleerd.

Overleg met NEV bestuur

Gidssoorten als onderwerp werd goed ontvangen. Ook het voorstel om de zomerbijeenkomst te koppelen aan het verwerven van beheerinformatie voor de terreinbeheerders werd positief ontvangen. Ook de andere secties vinden dat een goed idee.

Vz van Thijsse gaat alle secties langs. Hij gaat stimuleren dat de specialisten binnen de secties gaan nadenken over soorten die indicatief zijn voor de ecologische kwaliteit van het gebied.

Voorzitter Matty Berg wil beperking van de ambitie van Thijsse.

Jinze geeft aan dat hij bereid is om de redactie van de website op zich te nemen.

Zomerbijeenkomst 2011
  • Zal, als bekend, plaatsvinden in de wereldplaats Hengstdijk in Zeeuws Vlaanderen.
  • De natuurtypes moeten z.s.m. op de Thijsse site worden gepubliceerd (Jap).
  • Welke soorten verwacht je daar te vinden binnen je soortgroep als gespecialiseerd entomoloog.
  • Schrijf daar wat over voor 2 soorten.
  • Wat zegt zo’n soort over het beheer.
  • De tekst moet z.s.m. voor EB worden geformuleerd zodat het in het volgende nummer kan worden opgenomen.
  • Frans schrijft een stukje op grond van een inventarisatie op de Sint Pietersberg.
  • Een stukje tekst voor de zomerbijeenkomst.
  • Alle teksten moeten natuurlijk ook op de Thijsse Website komen.
  • Jap heeft voorgesteld dat op de vrijdagmiddag entomologen en beheerders de mogelijkheid hebben om samen het terrein in te gaan.
  • Contact met Jan Cuppen (Jap)
Rondvraag
  1. Jinze noemt de mogelijkheid om een Nieuwsbrief te produceren. Eric zou zich daar wel voor willen inzetten. Voorzitter geeft aan dat er geen ruimte is voor een Nieuwsbrief gezien ons ambitienivo.
  2. Beslissing over bijeenkomst in september. Mogelijke lokatie Groene Wiel in Wageningen. Ligt lekker centraal. Zouden ‘s middags door het gebied kunnen struinen met de vergaderaars.
Sluiting
 

Verslag van de tweede ALV van de sectie Thijsse
van de Nederlandse Entomologische Vereniging

Datum: 27 februari 2010 op kasteel Groeneveld in Baarn

Aanwezig: Bestuur: Jap Smits, voorzitter, Ferry van Elven, secretaris (verslag), Raymond Broersma, penningmeester, Frans Post.

Leden van de sectie: David Kleijn, Gabi Bollen, Rudolf van Hengel, Jan ten Hoopen, Erik van der Spek, Badda Beijne Nierop (met partner introducé).

Afwezig met bericht: Jaap Zwier, Frits Bink, Willem Ellis, Roy Kleukers, Siem Langeveld, Wilbert Kerkhof, Bram Cornelissen, Gerard Dutmer.

Welkom door de voorzitter

Jap Smits heet de aanwezigen welkom en geeft aan wat de ambities van de sectie zijn: IT voorziening die leidt tot entomologische informatie voor beheerders. Verder het combineren van de zomervergadering van de NEV met een advies aan de beheerders van het desbetreffende terrein. Hierover zijn reeds de nodige contacten gelegd met het bestuur van de NEV.

Voorzitter heeft reeds geïnventariseerd bij een aantal beheerders wat zij als resultaat hebben ervaren van het houden van de zomervergadering in hun terrein. Erik van der Spek was één van hen en zal tijdens de vergadering over zijn bevindingen verslag doen.

Afgelopen jaar heeft Frits Bink een uitgebreid boek doen verschijnen onder de titel “Insecten koesteren” waarin het beeld van beheer wordt geplaatst in het perspectief van het insect. De opschaling wordt geschetst van habitat naar landschap.

Vervolgens geeft voorzitter de aanwezigen gelegenheid om kort iets over zich zelf te vertellen.

Voorstelrondje

David Kleijn is onderzoeker bij Alterra met name naar de achteruitgang van bestuivende insecten. Hij is geïnteresseerd in alles wat vliegt dus insecten en vogels.

Gabi Bollen is werkzaam bij Natuurmonumenten op het gebied van de vertaalslag van inventarisatiegegevens naar beheer, met name op het gebied van vleermuizen en vissen, maar ook insecten.

Rudolf van Hengel heeft in de afgelopen decennia een grootschalige verarming waargenomen in de natuurgebieden, juist ten gevolge van beheer. Op de heuvelrug zie je alleen nog paarse vlakten maar zonder insecten.

Ferry van Elven is geen deskundige op het gebied van insecten maar zeer begaan met de ecologische achteruitgang in den brede en zet zich in als secretaris van de sectie.

Raymond Broersma is penningmeester van het bestuur, zet zich met name in voor de website van de sectie en is geïnteresseerd in Hymenoptera.

Jan ten Hoopen is professioneel ecoloog en heeft gedurende langere tijd als bosecoloog gewerkt in Zweden. Werkt ook mee aan de website c.q. WIKI van de sectie.

Frans Post is bestuurslid en is werkzaam bij de provincie op het snijvlak van provincie en platteland.

Badda Beijne Nierop is biologe, entomologe en erg bezig met natuurbeheer.

Erik van der Spek is boswachter bij Staatsbosbeheer op Texel en vooral geïnteresseerd in bijen en wespen. Secretaris van de sectie hymenoptera.

Jap Smits is boswachter inventarisatie en monitoring bij Staatsbosbeheer. Concentreert zich op insecten en beheerders. De kennis ontbreekt vaak om insecten-vriendelijk te beheren. Insecten staan onderaan de voedselketen en insecten-vriendelijk beheer heeft dus grote consequenties ook voor de “hogere” soorten.

Website en WIKI

Raymond schetst de verwikkelingen rond de website. Hij heeft gekozen voor een wat futuristisch lettertype en een zekere indeling waarin “natuurbeheer” wordt onderverdeeld zodanig dat de pagina’s hanteerbaar blijven voor de lezer. Een fotogalerij maakt onderdeel uit van de site.

Ook is er een database gecreëerd; deze is nu tijdelijk voor een jaar en kan na evaluatie voor langere duur worden ingezet. Is via de site bereikbaar. De database is toegankelijk na autorisatie door de beheerder c.q. Raymond. De schrijfrechten worden door hem toegekend na melding via e-mail. Het invulformulier is tot stand gekomen in overleg met velen. Afgezien van 5 verplichte velden omtrent het insect zijn er vrije velden waarin de deskundige/entomoloog advies kan geven over waar het bij dit insect ecologisch om gaat.

Vanuit de aanwezigen wordt aangegeven dat het van belang is dat altijd de Nederlandse naam kenbaar wordt gemaakt, waarop Raymond aangeeft dat de database primair voor de entomologen is en dat de WIKI voor beheerders is. Verder wordt voorgesteld om de naam van degene die omtrent het insect heeft ingevoerd wel op te voeren.

De vraag is met welke soorten we verder zullen gaan. Het moet dan toch primair gaan om soorten wier aan- of afwezigheid een indicatie vormen voor de ecologische kwaliteit van de betreffende vindplaats c.q. natuurterrein. Omtrent de WIKI geeft Jan ten Hoopen een exposée. Hij heeft een deel van de WIKI gevuld waar het om beheer van bossen gaat en met name het aspect van dood hout in een bos. Veel kennis hieromtrent is aanwezig in de hoofden van deskundigen (experts, beheerders, amateurs). Het voordeel van een WIKI is dat deze interactief en continu is; kost ook geen geld en velen kunnen er tegelijk mee aan de gang. Bij een goed proces wordt de kwaliteit van de Info steeds beter en neemt het volume aan toepasbare kennis toe.

Voor beheerders moet de kennis worden aangeleverd op biotoop of liever nog op het niveau van het desbetreffend natuurterrein. Bij dood hout wordt als deskundige Leen Moraal opgevoerd.

Afgesproken wordt dat Jan ten Hoopen, Frans Post en Jap Smits een aantal interessante soorten opvoeren die dan door de desbetreffende deskundigen worden ingevoerd in de WIKI al dan niet met hulp vanuit het bestuur van de sectie Thijsse. De naam van de Hoogveenglanslibel circuleert.

De zomervergadering en terreinbeheer

Erik van der Spek vertelt wat het voor hem als beheerder betekende toen de zomervergadering van de NEV in zijn terrein haar beslag had gekregen. Hij kreeg de bekende lijst van gevonden soorten zoals die na afloop in EB wordt gepubliceerd.

Tja, eigenlijk had hij er inhoudelijk niets aan aldus zijn eerste reactie. Maar... het feit dat “het feestje” had plaatsgevonden was wel reden voor lokale publiciteit in de vorm van diverse krantenartikelen. In het verslag werd dat nog eens dunnetjes overgedaan. De conclusie was toch vooral dat “de natuur” op Texel toch meer is dan “de lepelaars”. De Texelaars zijn wel trots op hun omgeving maar ervaren die toch als “gewoon”. Door alle aandacht is men zich wel gaan realiseren dat het meer dan dat is. Dat geldt ook voor de beheerders/collegae in het veld. Die hebben een andere visie gekregen bijvoorbeeld op dagvlinders en libellen. Het beheer van “de Zandkuil”, een van de weinige insectenreservaten in NL is in een beter daglicht komen te staan.

Maar de lijst met voorkomende soorten is wel indrukwekkend, maar wat doe je ermee als beheerder? Je realiseert je dat er meer mee gedaan kan worden.

Discussie ontspint zich over bijen, zoals de vondst van een kolonie asbijen in een zandpad. Dit zou een reden kunnen zijn om een deel van dat pad te sparen bij wegonderhoud. Als secretaris van de sectie hymenoptera draagt Erik zelf die kennis aan. Maar het zou goed zijn als beheerders de weg althans de kennis kunnen vinden naar de diverse deskundigheden. Het zou wenselijk zijn als iedere sectie over een communicatieve contactpersoon beschikte met dit als aandachtsgebied. De eerste stap om deskundigheid en beheerders bijeen te brengen is groot. Maar het vertalen van entomologische kennis naar beheer is wel heel leuk en zinvol.

Voor de nieuwe opzet van de zomervergadering zoals Jap Smits die voorstelt wordt een aantal essentialia genoemd.

  1. Betrek de pers erbij via de beheerder
  2. Toelichting aan de mensen die in het terrein zelf werkzaam zijn. Laat hen voor een deel meelopen om met hen te communiceren; brengt direct relevante kennis over en is voor beide betrokkenen erg leerzaam.

Voorstel is dat de entomologen al op de vrijdag van het zomerweekend komen (werkdag voor de werkers in het veld) en dan samen door het terrein gaan om te constateren wat je grofweg voor insecten zou kunnen doen. Gewoon eens wat laten zien; ze hoeven niet precies te weten om welke soorten het zo precies gaat. Op eerste zicht zijn al zaken aanwijsbaar. Zo is “slordig maaien” al zo’n eenvoudig aspect. Kleinschaligheid en biodiversiteit in het terrein aangeven.

Rudolf van Hengel noemt het belang van het doorgeven van adviezen van inventariseerders aan beheerders via de sectie Thijsse. Zijn ervaring was dat de NEV zich daar niet mee wilde of kon bemoeien maar “Thijsse” houdt zich hier hoofdzakelijk mee bezig.

Een vraag doet zich voor naar welke natuur zou je moeten streven, die van 1850, 1900 of van de oertijd? Deze vraag rijst op bij elk soort stukje Nederlandse natuur dat onderhouden dient te worden. Het grootste deel van de Nederlandse natuur is ontstaan uit gebruik van het landschap. We praten dan ook meer van half of semi natuurlijke landschappen. Om de juiste vorm van beheer op deze gebieden los te laten worden de natuurgebieden tegenwoordig getoest op uniciteit, autenticiteit, biodiversiteit, historisch- of cultureel gebruik etc. etc. Pas daarna wordt er een weging gemaakt ten aanzien van het soort beheer en het beeld van de tijdperiode waarnaar het landschap geconserveerd moet worden.

Rode lijsten (RL)

Frans Post houdt een referaat over het belang van RL. Hij schetst de achtergrond: het geeft informatie omtrent bescherming, de rol van soorten en belang van landschappen. Inmiddels is er een aantal iconen. Natuurbeheerders willen weten hoe het met deze soorten in hun terreinen gaat. Het bestaan van RL heeft tot een heel complex van maatregelen en administratie geleid van habitat richtlijnen rond zeldzame soorten. De RL worden gehanteerd als communicatiemiddel naar het publiek en de beheerders willen info over de soorten. Biologen hebben wat minder met wet- en regelgeving. Wet- en regelgeving hanteert niet de hanteerbare definities voor biologen hetgeen tot een te verwachten inhoudelijke frictie leidt. Beheertype is vaak niet direct vertaalbaar in biotoop.

De informatie over de RL soorten moet op de Thijsse-website komen.

Zomervergadering NEV

De gegevens moeten worden gekoppeld aan een beheeradvies; dat wordt de toegevoegde waarde van de sectie Thijsse aan de zomervergadering. Vele entomologische disciplines kammen een bepaald gebied uit, hetgeen leidt tot enorme lijsten van gevonden soorten. Deze gegevens zeggen iets over de ecologische kwaliteit van een dergelijk gebied en in samenhang met de gegevens over de beheersmatige stand van zaken in het desbetreffend terrein vormen zij de basis voor een beheeradvies.

De deskundigen/entomologen kunnen praktische tips geven over het beheer. Moeten die in het NEV verslag? Of zijn die vooral bedoeld voor de beheerder van het terrein?

Frans Post stelt praktisch voor dat iedere deskundige voor 2 door hem/haar zelf te bepalen typerende soorten een A4tje wordt geproduceerd met beheeradvies. Dan heb je aan het eind van het weekend ruim 20 advies rapportjes die geïntegreerd kunnen worden tot een beheeradvies. Deze praktische aanpak wordt door de vergadering enthousiast begroet.

2011 zomervergadering

De hier genoemde aanpak wordt vanaf 2011 voorgesteld aan de NEV. Marlène vd Munckhof wordt bestuurslid van de NEV en gaat dit dragen. Als mogelijkheden voor de locatie worden genoemd: het Merkske, en de Chaamse bossen. We laten ons daar uitnodigen door de beheerder in dit geval Staatsbosbeheer.

Wvttk

Penningmeester geeft aan dat er 170 euro in kas is.

Rudolf van Hengel vraagt of de gegevens van de zomerbijeenkomst ook naar het EIS worden gestuurd.

Sluiting

Voorzitter sluit de vergadering om 15.00 uur onder dankzegging van de aanwezigen.

 

Verslag ALV sectie Thijsse
7 februari 2009

Locatie: De Ossenstal bij Kasteel Groeneveld, Baarn.

Aanwezig: Jap Smits (Voorzitter), Ferry van Elven (Secretaris), Raymond Broersma (Penningmeester), Frans Post (bestuurslid), Frits Bink (bestuurslid), Ivo Ramaekers, Bram Cornelissen, Jaap Zwier, Tim Termaat, Wilco Verberk, Ron Beenen, Jeroen Voogd, Rudolf van Hengel, Kees den Bieman, Gerard Dutmer, Jan ten Hoopen,

Afwezig met bericht van verhindering: Louwerens-Jan Nederlof, Ben Brugge, Wouter van Steenis, Siem Langeveld

Verder als afgevaardigde van het hoofdbestuur: Matty Berg (Voorzitter NEV)

Zie de foto's van de ALV 2009

Opening

Voorzitter, Jap Smits opent de vergadering en geeft een kort historisch overzicht. De sectie Thijsse is voortgekomen uit een initiatief tijdens de herfstvergadering 2007 van de NEV. Er bleek veel interesse voor dit initiatief bij de leden van de NEV; een kleine groep heeft als bestuur het initiatief vorm gegeven en heeft inmiddels kwartier gemaakt zodat een eerste ALV kon plaatsvinden. Voorheen bestond de CIN, de Commissie Inventarisatie en Natuurbescherming, een initiatief dat min of meer was doodgebloed. Om het initiatief nieuw leven in te blazen heeft het hoofdbestuur Jap benaderd en die heeft met een aanstekelijk enthousiasme (toevoeging secretaris) dit alles voor elkaar gekregen.

Presentatie werkgroepvoorzitters

Frits Bink, voorzitter van de werkgroep ecologie

Zie powerpoint-presentatie, werkgroep ecologie, deel 1

De Werkgroep Ecologie zal zich in eerste instantie richten op:

  • Verbanden tussen insect en landschap
  • Entomologische en ecologische kennis toepassen in natuurbeheer
  • Introductie van ruimtelijke schalen
  • Methodiek voor ordening gegevens

Aan de hand van het voorbeeld van de Zandkuil worden de aspecten van ruimtelijke schalen toegelicht en aan de hand van de kleine ijsvogelvlinder de ordening van gegevens en toepassing op praktische vragen bij het natuurbeheer.

Ruimtelijke schalen!
insectreservaat, Texel

In ecologische processen op landschapschaal speelt de ruimtelijke schaal een belangrijke rol. De termen macro, meso en micro worden in de ecologie reeds algemeen gebruikt:

  • Macro km2: kijk tot in de verte
  • Meso ha: kijk om je heen
  • Micro are: kijk waar je staat

In de PP presentatie wordt het element van de verschillende schalen getoond aan de hand van het insectenreservaat op Texel, de Zandkuil.

  • Macroschaal: Ligging van het een hectare grote reservaat in het tuinwallenlandschap.
  • Mesoschaal: Overzicht van het terrein zelf waarbij de verschillende plagplekken te zien zijn die functioneren als nestplaats voor graafbijen en graafwespen.
  • Microschaal: Een afgestoken steilkantje op microschaal, speciaal voor wespen en bijen die in verticale delen hun nestje maken. De grote zijdebij (Colletes cunicularis) is een van de bewoners van de zandkuil en heeft er zijn nest, een locatie op microschaal, en is in staat op macroschaal in de omgeving bloeiende wilgen op te sporen voor het verzamelen van nectar en stuifmeel.

Ben Brugge, per e-mail: Misschien als aardigheidje voor mensen die daadwerkelijk aan de slag willen in het natuurbeheer In het weekend van 27-29 maart werken we op Texel zondagochtend tot ca. 14.00 in de Zandkuil, op zaterdag bouwen we weer een stuk tuinwal. Info bij Ben Brugge.

Plan voor de ijsvogelvlinder
een ijsvogelvlinder

Een kenmerk van de kleine ijsvogelvlinder (Limenitis camilla) is dat hij altijd in geringe dichtheden voorkomt. De consequentie van deze leefwijze is dat de vlinders goed in staat zijn de omgeving in wijde omtrek te verkennen en voor het vinden van een partner landschappelijke herkenningspunten benutten.

De ijsvogelvlinder past een overlevingstrategie toe van misleiden van zijn vijanden, maar als de vijand hem eenmaal heeft leren kennen is hij een verliezer. Daarom moet hij schaars blijven. De rups is en blijft een lekker hapje voor een vogel.

In de provincie Brabant is een plan gerealiseerd voor de verbetering van de levensomstandigheden van de kleine ijsvogelvlinder door op de scherpe grens tussen weiland en dicht bos een meer vloeiende overgang te maken door middel van plaatselijk uitkap. Welke vragen komen daarbij aan de orde? De PP presentatie toont welke maatregelen genomen worden om het leefgebied voor deze soort zo passend mogelijk te maken.

Frans Post, voorzitter van de Werkgroep Rode lijsten
Een vuurvlinder als voorbeeld

Het punt van de Rode Lijsten ligt erg gevoelig: je bent vóór of je bent tegen. Hoe kun je ermee omgaan? Als bioloog heb je de lijsten niet nodig. Ecologisch of wetenschappelijk bestaat er geen basis voor Rode Lijsten. Het is een selectie van informatie die je wel degelijk kunt aanwenden richting beleidsmakers waar het beheermaatregelen betreft. En uit een aantal praktijkvoorbeelden blijkt dat het werkt! Genoemd wordt een wegtracé, waarvan de aanleg sterk werd beïnvloed door de aanwezigheid van een rode lijst soort. Bij het hanteren van de geldkraan wordt de Rode Lijst uit de kast gehaald. Ook bij het toetsen van beheermaatregelen. Daarom is het in het kader van de sectie Thijsse wèl van belang.

Rode lijst is geen criterium om wettelijk beschermd te worden. Geen echte relatie, zeker niet voor insecten. Insecten liggen erg achter wat dit betreft.

Jap Smits, voorzitter WIN
WIN is een duizendpoot

De Werkgroep Inventarisatie en Natuurbeheer houdt zich bezig met het afstemmen van vraag en aanbod. De kennis die bij de entomologen binnen de NEV aanwezig is ontsluiten teneinde entomologisch verantwoord fundament te verlenen aan beheermaatregelen in natuurgebieden. De sectie Thijsse werkt eraan om dit te stimuleren.

De werkgroep wil zich met de volgende actiepunten bezighouden:

  • Afstemmen van vraag en aanbod
    • Vraagbaak voor beheerders over beheermethoden in relatie tot de entomofauna en het wegzetten van vragen bij de secties en afdelingen van de NEV
    • Soortgebonden informatie doorspelen (NEV leden => beheerders)
    • Advies bij beheervraagstukken m.b.t. de entomofauna
  • Actief aandacht vragen voor insecten bij het beheer van natuurterreinen
    • Gevraagd en ongevraagd adviezen verlenen aan natuurbeherende instanties
    • Onder de aandacht brengen van bijzondere soorten w.o ook cryptobiota
    • Voorbeelden geven van beheermethoden en beheermaatregelen in relatie tot insecten ( tevens cryptobiota) en deze site klaarmaken
    • Bevorderen van het verzamelen van extra biotoopgegevens en overlevingsvoorwaarden. (door NEV leden)
    • Promotie van insecten via de media naar de buitenwereld. Dit kan door het schrijven van persberichten over insectenweetjes (klimaat, gedrag, overlast etc.)
    • Melding maken van successen die bereikt zijn door de activiteiten van de sectie
  • Als intermediair fungeren tussen beheerders en (amateur) entomologen
  • Advies/hulp verlenen bij vergunningaanvragen
  • De organisatie van hulp aan natuurbeheerders door Nev/afdelingen/secties/specialisten bij inventarisaties van natuurgebieden. Daarbij valt te denken aan het organiseren van een weekend of zomerbijeenkomst in combinatie met een inventarisatievraag van een natuurbeheerder
Raymond Broersma, voorzitter Werkgroep Website

Raymond geeft aan dat er nog geen werkgroep communicatie bestaat. Hij heeft vooral behoefte aan materiaal om op de website te kunnen plaatsen. Technisch is erg veel mogelijk, kortom het skelet staat, nu nog het vlees. Dat wordt wat hem betreft aangeleverd door de werkgroepen, individuele leden (fotomateriaal, samenhangend met beheertypen e.d.)

Ook succesverhalen en horror verhalen daar waar door beheermaatregelen iets wenselijks bereikt is resp. daar waar door verkeerd beheer juist alles verpest is. De werkgroep website is verantwoordelijk voor het vormgeven en plaatsen van teksten en beelden van sectie Thijsse op hun eigen website. De gegevens moeten thematisch geordend, makkelijk te vinden en toegankelijk zijn. Het mag ook natuurlijk visueel mooi en stimulerend zijn.

De website van sectie Thijsse heeft minstens drie functies:

  • als visitekaartje naar de buitenwereld (o.a. om nieuwe leden te werven)
  • als naslagwerk (dan zeggen wij tegen terreinbeheerders, overweeg dit en dat, en als je het niet maar weet, kijk dan naar onze webpagina “X”)
  • als contactpunt (met de mogelijkheid om vragen te stellen, mee te doen aan een forum of gewoon een email te sturen)

Voorlopig dekt onze hoofd-navigatie deze mogelijkheden met de volgende onderdelen: home, biografie (van Thijsse), natuurbeheer, relaties en contact. Elk stuk hoofd-navigatie wordt verder verdeeld in kleinere onderwerpen in de locale navigatiebalk, rechts in beeld.

De vormgeving en logica van de website zijn al klaar. Dit moet voorlopig voldoende zijn om aardig wat inhoud plaats te kunnen geven. Verschuift de inhoud de een of andere kant op, dan kunnen wij de vormgeving en logica van de website aanpassen. Andere werkgroepen doen hun werk. Wij gaan dat werk toegankelijk via internet maken. Gebruikers moeten intuïtief en snel bij die informatie terecht kunnen. Op dat gebied gaan wij gewoon ons best doen.

Rapportage van "Samen aan de slag"

De deelnemers aan de vergadering deelden zich op, op geleide van hun belangstelling, voor de middagdiscussie in het kader van de werkgroepen. De werkgroep WIN (voorzitter Jap Smits) mocht zich in de grootste belangstelling verheugen, de werkgroep ecologie (voorzitter Frits Bink) wat minder en de werkgroepen Website en Rode Lijsten trokken afgezien van de voorzitters geen belangstellenden. Meerdere deelnemers betreurden het dat ze niet in twee werkgroepen konden mee discussiëren. Deze indeling is overigens voor de toekomst zeker niet definitief. Rapportage van de twee groepsdiscussies volgt hierbij.

De werkgroep Ecologie (verslag Jeroen Voogd)

Tijdens de algemene leden vergadering van de sectie Thijsse is gedurende het middagprogramma in kleine groepjes geïnventariseerd hoe invulling gegeven kan worden aan de diverse werkgroepen. Gedurende het ochtendprogramma hebben de verschillende werkgroepen zich gepresenteerd, op grond van deze presentaties kon je bepalen bij welke werkgroep je je stem wilde laten horen tijdens het middagprogramma. Deze keuze was een lastige omdat veel leden zich tot meerdere werkgroepen aangetrokken voelen. De Werkgroep Ecologie wordt geleid door Frits Bink, samen met drie leden (Ron Beenen, Ferry van Elven en Jeroen Voogd) is gediscussieerd over wat zij verwachten van de Werkgroep Ecologie. Al snel werd duidelijk dat men vooral behoefte heeft om kennis beschikbaar te stellen en te kunnen ontsluiten. Veel biologische en ecologische kennis over allerlei soorten is beschikbaar in de hoofden van diverse (amateur)entomologen maar nergens is er een platform waar deze kennis logisch opgeslagen en gedeeld kan worden.

Er is eerst gesproken over een "Wiki" omdat het van groot belang wordt geacht dat iedereen een bijdrage moet kunnen leveren en wij ervan overtuigd zijn dat er niet één waarheid bestaat. Een insectensoort kan zich bijvoorbeeld op de Veluwe heel anders gedragen in tijd en ruimte vergeleken met bijvoorbeeld het gedrag van dezelfde soort elders in het land. Het is belangrijk om dat soort informatie te vergaren en vast te leggen.

Al snel werd vastgesteld dat een relationele database de oplossing is en niet een Wiki (maar een Wiki kan zeker ook nuttig zijn). Wel is het erg belangrijk dat volgens een vast stramien gegevens in de database worden opgenomen, er moet gezorgd worden dat dezelfde soort informatie steeds op dezelfde plek in de database belandt. Er is afgesproken dat Jeroen een opzet maakt van databasevelden, deze opzet wordt rondgestuurd naar de andere leden van de Werkgroep Ecologie, becommentarieerd en aangevuld. Daarna zal een start gemaakt worden met het opzetten van de database. Er ontstond nog even een discussie over hoe zaken als biotoop en habitat geduid moet worden, er is vastgesteld dat hierin in principe iedereen vrij is maar dat het wel belangrijk is om de taal van beheerders, waar mogelijk, te spreken. Uiteraard moet de database ook ruimte beiden om foto’s en eventueel andere mediabestanden op te slaan. Ook is het van essentieel belang dat steeds duidelijk is wie welke informatie aan de database toe heeft gevoegd. Er moet daarnaast bij de Werkgroep Ecologie ruimte zijn op succes- en horrorverhalen te kunnen tonen op de website.

Tijdens de presentatie van hetgeen er besproken is bij de diverse werkgroepoverleggen gaf Matty Berg aan dat een dergelijke database er al is in de vorm van het Nederlandse Soortenregister. Ons inziens is dit niet vergelijkbaar (en zou het een het ander niet uit moeten sluiten) omdat het Soortenregister zich vooralsnog vooral richt op taxonomie en weinig toegankelijk is voor de (amateur)entomologen om, al dan niet anekdotische, biologische en ecologische informatie over insecten kwijt te kunnen.

NB Intussen is een WIKI beschikbaar voor het vastleggen van gegevens over insecten. Nog niet duidelijk is hoe we daarmee om moeten gaan, maar technisch is zij beschikbaar.

Werkgroep WIN (Verslag Tim Termaat)

Deelnemers: Jap Smits (voorzitter), Kees den Bieman, Rudolf van Hengel, Bram Cornelissen, Jan ten Hoopen, Wilco Verberk, Matty Berg, Ivo Raemakers, Gerard Dutmer, Jaap Zwier, Tim Termaat (notulen).

Inleiding

Tijdens dit eerste werkgroepoverleg is met name besproken wat ons plan van aanpak zou kunnen zijn. Welke informatie willen we beschikbaar maken voor het natuurbeheer en op welke manier kan dit zo goed mogelijk? Specialisten zouden hun informatie kwijt moeten kunnen op een manier die voor natuurbeheerders overzichtelijk en 'behapbaar' is. Het is daarom nodig om specialistische kennis te bundelen.

Puntsgewijze samenvatting van wat besproken is
  • Er zijn verschillende ingangen mogelijk op basis waarvan we kennis kunnen bundelen en beschikbaar stellen via de website, of via de vraagbaak. De volgende drie ingangen lijken het meest zinvol:
    • Ingang per natuurtype: hoe kan bij ontwikkeling, herstel en beheer van natuur(doel)typen beter rekening worden gehouden met ongewervelden? De lijst met natuurtypen die Jap eerder liet zien lijkt een goede 'kapstok' om informatie aan op te hangen.
    • Ingang per beheermaatregel/natuurtechnische ingreep: per maatregel informatie geven hoe het best rekening kan worden gehouden met de entomofauna. Denk daarbij bijvoorbeeld aan maaien, bosrandbeheer, vernatten, begrazing, enz.
    • Ingang per soorten: wat moet gebeuren om kwetsbare/bijzondere soorten in een gebied een steuntje in de rug te geven? Eventueel kunnen soorten gebundeld worden waarvoor dezelfde aanbevelingen gelden.
  • Een mogelijke vierde ingang kan zijn: functies voor de levensloop van ongewervelden. Bijvoorbeeld: hoe zorg je voor voldoende nestgelegenheid, foerageermogelijkheid, beschutting, enz? Informatie hierover is met name belangrijk om aanbevelingen te onderbouwen, zodat inzichtelijk wordt waarom bepaalde ingrepen nuttig zijn.
  • Laten we gebruik maken van handige websites die er al zijn, en als voorbeeld kunnen dienen. Genoemd werden: www.natuurkennis.nl (een site met veel informatie van de OBN-deskundigenteams) en www.buglife.org.uk (een Engelse site met veel informatie over beheer gericht op evertebraten en karakteristieke soortenlijsten per natuurtype).
  • Het ligt voor de hand om een koppeling te maken met het Nederlands Soortenregister. Dit is een interactieve database van Naturalis, waarin voor elke Nederlandse soort extra informatie kan worden toegevoegd. Matty overlegt met Roy Kleukers (EIS-NL) over de mogelijkheden voor een koppeling.
  • Samenwerking met andere secties binnen de NEV is belangrijk, omdat hier natuurlijk ook veel specialistische kennis aanwezig is, die voor beheerders van belang kan zijn. Eerste stap is om de sectie Thijsse te presenteren, zodat iedereen weet dat we bestaan en wat onze doelstelling is. Dit zal gebeuren in de vorm van een artikel in EB. (Ferry van Elven gaf later in het evaluatierondje aan hiervoor het initiatief te nemen.)
  • Een handig instrument om aanbevelingen met beheerders in het veld te bespreken, zijn de zogenaamde "veldwerkplaatsen", zie: www.beheerdersnetwerken.nl. Het zou goed zijn om af en toe zo’n veldwerkplaats te organiseren, met als thema: "natuurbeheer voor insecten".
  • Een ander goed idee is om een veldbezoek met beheerders te plannen voor de zomervergadering van de NEV.
een mooi plaatje